कुंडल (प्रदीप जोशी, ज्येष्ठ पत्रकार) येथील क्रांतिअग्रणी डॉ. जी. डी. बापू लाड सहकारी साखर कारखान्यास सन २०२५-२६ गळीत हंगामातील उल्लेखनीय कामगिरीबद्दल देशातील सर्वोत्कृष्ट सहकारी साखर कारखान्याचा प्रतिष्ठेचा ‘वसंतदादा पाटील पुरस्कार’ प्रदान करण्यात आला. मंगळवारी (दि. २२ सप्टेंबर) नवी दिल्ली येथे केंद्रीय रस्ते वाहतूक व महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी यांच्या हस्ते हा पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.

राष्ट्रीय सहकारी साखर कारखाना महासंघ लिमिटेड (NFCSF), नवी दिल्ली यांच्या वतीने सहकारी साखर कारखान्यांच्या कार्यक्षमतेचा गौरव करण्यासाठी राष्ट्रीय पातळीवरील पुरस्कार प्रदान केले जातात. सन २०२५-२६ या हंगामासाठी देशातील सर्वोत्कृष्ट सहकारी साखर कारखान्याचा मान क्रांती कारखान्याला मिळाला आहे. कारखान्याने सादर केलेल्या कामगिरीचे मूल्यांकन केल्यानंतर तज्ज्ञ पुरस्कार निवड समितीने पुरस्कारांची निवड केली होती.

या पुरस्कार वितरण सोहळ्यास कारखान्याचे चेअरमन शरद लाड, व्हाईस चेअरमन जयप्रकाश साळुंखे, संचालक दिगंबर पाटील, दिलीप थोरबोले, अनिल पवार, सुकुमार पाटील, वैभव पवार, ॲड. सतीश चौगुले, संजय पवार, शितल बिरनाळे, प्रभाकर माळी, रामचंद्र देशमुख, जितेंद्र पाटील, संग्राम जाधव, बाळकृष्ण दिवाणजी, अशोक विभुते, सुभाष वडेर, अश्विनी पाटील, अंजना सूर्यवंशी, विजय पाटील, उज्वला पळसकर तसेच कार्यकारी संचालक अप्पासाहेब कोरे यांच्यासह मान्यवर उपस्थित होते.

पुरस्कार स्वीकारताना संचालक मंडळाच्या सदस्यांसह कारखान्याच्या अधिकारी, कर्मचारी आणि कामगारांनी आनंद व्यक्त केला. देशपातळीवरील या पुरस्कारामुळे क्रांती कारखान्याच्या कार्याची राष्ट्रीय स्तरावर पुन्हा एकदा दखल घेण्यात आली आहे.

क्रांती कारखान्याने स्थापनेपासून शेतकरीहित, सहकाराची मूल्ये, पारदर्शक प्रशासन, कार्यक्षम व्यवस्थापन आणि आधुनिक तंत्रज्ञान यांना प्राधान्य दिले आहे. ऊस उत्पादकांना वेळेवर ऊसतोडणी, ऊस विकासाच्या विविध योजना, तांत्रिक मार्गदर्शन तसेच उत्पादनवाढीसाठी आवश्यक सुविधा उपलब्ध करून देण्यावर कारखान्याचा भर राहिला आहे.

ऊस विकास, वेळेवर ऊसतोडणी, कारखान्याची कार्यक्षमता, साखर उतारा, तांत्रिक व्यवस्थापन आणि शेतकरी सेवा या विविध क्षेत्रांतील सातत्यपूर्ण कामगिरीची राष्ट्रीय पातळीवर दखल घेण्यात आली आहे.

साखर उत्पादनाबरोबरच सहवीज निर्मिती, डिस्टिलरी, आधुनिक ऊस विकास तंत्रज्ञान आणि पर्यावरणपूरक उपक्रमांच्या माध्यमातून क्रांती कारखान्याने विविधीकरणावर भर दिला आहे. पाणी व्यवस्थापन, आधुनिक शेती पद्धती आणि शाश्वत ऊस उत्पादनाच्या दिशेनेही कारखान्याकडून विविध उपक्रम राबविले जात आहेत.

कारखान्याच्या कार्यक्षेत्रातील शेतकऱ्यांना आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर, पाणी बचत, ऊस उत्पादनातील सुधारित पद्धती आणि उत्पादन खर्च कमी करण्यासाठी मार्गदर्शन केले जात आहे. त्यामुळे सहकारी साखर उद्योगासमोरील बदलत्या आव्हानांना सामोरे जाण्यासाठी कारखान्याने विविध पातळ्यांवर प्रयत्न केले आहेत.

सन २०२५-२६ हा हंगाम विविध आव्हानांनी भरलेला असतानाही कारखान्याने ऊस उपलब्धता, साखर उत्पादन, तांत्रिक कार्यक्षमता आणि शेतकरी सेवा यांचा समन्वय साधत कामकाज केले. या एकूण कामगिरीच्या आधारे राष्ट्रीय पातळीवरील प्रतिष्ठेचा ‘वसंतदादा पाटील पुरस्कार’ क्रांती कारखान्याला जाहीर करण्यात आला होता.

राष्ट्रीय सहकारी साखर कारखाना महासंघाने ११ सप्टेंबर रोजी या पुरस्काराची घोषणा केली होती. त्यानंतर मंगळवारी नवी दिल्ली येथे पुरस्काराचे औपचारिक वितरण करण्यात आले.

NFCSFच्या २०२४-२५ आणि २०२५-२६ या दोन हंगामांतील राष्ट्रीय पुरस्कारांमध्ये महाराष्ट्रातील सहकारी साखर कारखान्यांनी उल्लेखनीय कामगिरी केली आहे. विविध विभागांतील पुरस्कारांमध्ये महाराष्ट्रातील अनेक कारखान्यांनी स्थान मिळविले आहे. ऊस विकास, तांत्रिक कार्यक्षमता, आर्थिक व्यवस्थापन, साखर उतारा, सामाजिक उत्तरदायित्व आणि सर्वोत्कृष्ट सहकारी साखर कारखाना अशा विविध विभागांत महाराष्ट्रातील कारखान्यांची कामगिरी नोंदली गेली आहे.

याच राष्ट्रीय पुरस्कार मालिकेतील सन २०२५-२६ चा देशातील सर्वोत्कृष्ट सहकारी साखर कारखान्याचा ‘वसंतदादा पाटील पुरस्कार’ क्रांती कारखान्याला मिळाल्याने सांगली जिल्ह्याच्या सहकार क्षेत्राच्या कामगिरीचीही राष्ट्रीय पातळीवर नोंद झाली आहे.

“कारखाना प्रशासन व कर्मचारी वर्गाचे अथक परिश्रम, संचालक मंडळाचे मार्गदर्शन आणि सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे शेतकऱ्यांनी क्रांती कारखान्यावर ठेवलेला दृढ विश्वास, या सामूहिक योगदानातूनच देशातील सर्वोत्कृष्ट सहकारी साखर कारखान्याचा ‘वसंतदादा पाटील पुरस्कार’ मिळविण्यात यश आले आहे. हा पुरस्कार क्रांती परिवारातील प्रत्येक घटकाच्या कष्टांचा आणि शेतकऱ्यांच्या विश्वासाचा गौरव आहे,” असे चेअरमन शरद लाड यांनी म्हटले.

देशातील सर्वोत्कृष्ट सहकारी साखर कारखान्याचा ‘वसंतदादा पाटील पुरस्कार’ मिळाल्याने क्रांती कारखान्याच्या शिरपेचात आणखी एक मानाचा तुरा रोवला गेला आहे. हा पुरस्कार कारखान्याच्या संचालक मंडळाचे मार्गदर्शन, अधिकारी-कर्मचारी व कामगारांचे योगदान आणि सभासद ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांच्या विश्वासाचा गौरव करणारा ठरला आहे.