शिक्षकांच्या दारी चालत आला सन्मान; घारपीच्या ज्ञानमंदिरात उमटली कृतज्ञतेची सुवर्णरेषा

जिल्हा परिषद अध्यक्ष प्रमोद कामत यांच्या हस्ते दुर्गम भागातील ज्ञानसेवकांचा सन्मान

*बांदा*

सह्याद्रीच्या डोंगररांगांच्या कुशीत वसलेली छोटीशी घारपी शाळा… भौतिक सुविधांची मर्यादा असली, तरी ज्ञानाची ज्योत अखंड तेवत ठेवणारे शिक्षक, विद्यार्थ्यांच्या डोळ्यांत उद्याची स्वप्ने रुजवणारे शिक्षणवेडे मन आणि समाजाच्या सहकार्याने सतत काहीतरी नवे घडविण्याची धडपड, हीच या शाळेची खरी ओळख. अशा या दुर्गम भागातील शाळेत शिक्षक दिनाचा दिवस यंदा एका आगळ्यावेगळ्या अनुभवाने अविस्मरणीय ठरला. कारण शिक्षकांचा सन्मान करण्यासाठी सन्माननीय व्यक्ती कुठे दुसरीकडे नव्हे, तर थेट शिक्षकांच्या दारी, त्यांच्या शाळेच्या उंबरठ्यावर आली होती.
शिक्षक दिनाचे औचित्य साधून सिंधुदुर्ग जिल्हा परिषदेचे अध्यक्ष प्रमोद कामत यांनी जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा घारपीला भेट देत शाळेतील ज्ञानसेवकांचा मनापासून सन्मान केला. मुख्याध्यापक जे.डी. पाटील, सहकारी शिक्षक आशिष तांदुळे, सहकारी शिक्षक धर्मराज खंडागळे, केंद्रप्रमुख ज्योत्स्ना देसाई, अंगणवाडी सेविका संजना गावकर, अंगणवाडी सेविका अमृता कविटकर आणि शालेय पोषण आहार स्वयंपाकी संचिता सावंत यांच्या शैक्षणिक व विद्यार्थीहिताच्या सेवेला मिळालेली ही मानाची थाप निश्चितच प्रेरणादायी ठरली.
या भेटीचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे जिल्हा परिषद अध्यक्ष प्रमोद कामत यांनी केवळ शिक्षकांचा सन्मान करून थांबले नाहीत, तर स्वतः हातात पुस्तक घेऊन विद्यार्थ्यांसमोर उभे राहत ‘गुरुजी’ची भूमिका बजावली आणि विद्यार्थ्यांना शिकविले. लोकप्रतिनिधीच्या हातात पुस्तक आणि विद्यार्थ्यांसमोर शिक्षकाची भूमिका, हे दृश्य शिक्षण क्षेत्रासाठीच नव्हे तर समाजासाठीही अत्यंत अर्थपूर्ण होते. शिक्षकाच्या हातातील पुस्तक हे केवळ अक्षरज्ञानाचे साधन नसते; त्या पुस्तकातून एका पिढीचे भविष्य घडविण्याची शक्ती प्रवाहित होत असते. म्हणूनच विद्यार्थ्यांना शिकविण्याचा हा क्षण म्हणजे शिक्षक या पवित्र पेशाला दिलेली एक सुंदर मानवंदना होती.
दुर्गम आणि ग्रामीण भागात कार्यरत असलेल्या शिक्षकांची वाट सोपी नसते. अनेक अडचणी, मर्यादित साधने, भौगोलिक आव्हाने आणि विविध परिस्थितींशी सामना करत शिक्षक ज्ञानदानाचे कार्य अखंडपणे सुरू ठेवतात. मात्र या अडचणींच्या पलीकडे त्यांना दिसत असते ती विद्यार्थ्यांच्या उज्ज्वल भविष्याची वाट. म्हणूनच अशा शिक्षकांच्या कार्याची दखल घेत जेव्हा सन्मान त्यांच्या शाळेच्या उंबरठ्यावर येतो, तेव्हा तो केवळ एका व्यक्तीचा सन्मान राहत नाही; तो त्या संपूर्ण शिक्षणसेवेचा गौरव ठरतो.
घारपी शाळेतील हा सन्मानही एका व्यक्तीपुरता मर्यादित नाही. मुख्याध्यापक, शिक्षक, केंद्रप्रमुख, अंगणवाडी सेविका आणि शालेय पोषण आहार स्वयंपाकी अशा प्रत्येक घटकाच्या योगदानातून विद्यार्थ्यांचे शैक्षणिक आणि संस्कारक्षम जग आकार घेत असते. म्हणूनच हा सन्मान म्हणजे घारपीच्या संपूर्ण शिक्षणपरिवाराच्या सामूहिक प्रयत्नांना मिळालेली पावती आहे. विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणासाठी, संस्कारांसाठी आणि सर्वांगीण विकासासाठी पडद्यामागे काम करणाऱ्या प्रत्येक हाताला या सन्मानातून नवी ऊर्जा मिळते.
शिक्षक दिन हा केवळ शुभेच्छांचा किंवा औपचारिक सत्काराचा दिवस नसून शिक्षकांच्या कार्याची जाणीव करून देणारा दिवस आहे. समाजाच्या कानाकोपऱ्यात ज्ञानाची ज्योत तेवत ठेवणाऱ्या शिक्षकांच्या कार्याला जेव्हा लोकप्रतिनिधी स्वतः शाळेत येऊन सलाम करतात, तेव्हा त्या सन्मानाचे मोल अधिकच वाढते. विशेषतः सह्याद्रीच्या दुर्गम भागातील शिक्षकांच्या दारी आलेला हा सन्मान म्हणजे ‘तुमचे काम दिसत आहे, तुमच्या प्रयत्नांची दखल घेतली जात आहे आणि तुमची सेवा समाजासाठी मोलाची आहे,’ असा विश्वास देणारी प्रेरणादायी थाप आहे.
सन्मानासाठी शिक्षकांना कुठेही जावे लागले नाही; उलट सन्मानच त्यांच्या शाळेच्या उंबरठ्यावर चालत आला. हीच या शिक्षक दिनाची सर्वांत सुंदर आणि अर्थपूर्ण गोष्ट ठरली. घारपीच्या मातीत उमलणाऱ्या प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या स्वप्नामागे शिक्षकांचे अथक परिश्रम आहेत आणि त्या परिश्रमांना मिळालेला हा सन्मान म्हणजे त्यांच्या निःशब्द ज्ञानसेवेला मिळालेली मनापासूनची दाद आहे.
आज शिक्षणाच्या क्षेत्रात बदलाची अनेक वादळे येत आहेत. तंत्रज्ञान, नवनवीन साधने आणि आधुनिक शिक्षणपद्धती यांचा वेग वाढत असला, तरी विद्यार्थ्याच्या हातात पुस्तक देऊन त्याच्या डोळ्यांत ज्ञानाची चमक निर्माण करणारा शिक्षक आजही तितकाच महत्त्वाचा आहे. म्हणूनच घारपी शाळेत शिक्षक दिनाच्या निमित्ताने घडलेला हा प्रसंग केवळ एका दिवसापुरता मर्यादित न राहता संपूर्ण जिल्ह्यातील कार्यरत शिक्षकांना नव्या उमेदीने काम करण्याची प्रेरणा देणारा ठरतो.
घारपीच्या या छोट्याशा शाळेच्या उंबरठ्यावर आलेला सन्मान खरंतर मोठ्या अर्थाने शिक्षणाचा सन्मान आहे, शिक्षकांच्या निष्ठेचा सन्मान आहे आणि ग्रामीण, दुर्गम भागात ज्ञानाची मशाल तेवत ठेवणाऱ्या प्रत्येक शिक्षकाच्या समर्पणाचा सन्मान आहे. कारण शिक्षकाचा सन्मान म्हणजे एका व्यक्तीचा गौरव नव्हे; तो भविष्यातील पिढी घडविणाऱ्या संपूर्ण शिक्षणव्यवस्थेचा गौरव असतो. आणि जेव्हा हा सन्मान शिक्षकांच्या दारी येतो, तेव्हा त्या शाळेचा उंबरठाही अभिमानाने उजळून निघतो.