*पण देशाला लुटणाऱ्या लुटारूंच्या तावडीतून कधी मुक्त होणार?*
*भूमिपुत्र वाघ यांचे नवतरुणांना आव्हान*
मित्रांनो, आज भारताला स्वातंत्र्य मिळून ८० वर्षे पूर्ण झाली.भारत शतक महोत्सव साजरा करण्यासाठी धावतो आहे. केल्या ८० वर्षाच्या प्रगतीचा मागवा घेतल्यानंतर असे दिसते इंग्रजांच्या कडून भारत मुक्त झाला परंतु स्वकियांच्याकडून राष्ट्रात अत्याचार, वृक्षतोड, स्त्री-पुरुष विषमता,जातीय विषमता, धार्मिक विषमता या कधी नष्ट होणार? याकडे भारतातील तरुणांनी विशेष लक्ष देण्याची अत्यंत आवश्यकता आहे आणि म्हणून आज स्वातंत्र्य दिनाच्या निमित्ताने चार शब्द लिहावी असे वाटते.
भारताचा स्वातंत्र्यदिन हा केवळ ध्वजारोहणाचा दिवस नाही; तो आत्मपरीक्षणाचा दिवस आहे. १५ ऑगस्ट १९४७ रोजी भारतमाता ब्रिटिशांच्या गुलामगिरीतून मुक्त झाली. असंख्य स्वातंत्र्यसैनिकांनी त्यासाठी त्याग केला, तुरुंगवास भोगला, लाठ्या-काठ्या खाल्ल्या आणि हजारो वीरांनी आपल्या प्राणांची आहुती दिली. त्यांच्या बलिदानामुळे आपण स्वतंत्र भारतात श्वास घेत आहोत.
परंतु आज एक प्रश्न मनाला अस्वस्थ करतो,भारत माता इंग्रजांच्या तावडीतून मुक्त झाली; पण देशाच्या संपत्तीची, जनतेच्या अधिकारांची आणि सार्वजनिक व्यवस्थेची लूट करणाऱ्या प्रवृत्तींपासून भारत कधी मुक्त होणार?
हा प्रश्न कोणत्याही एका व्यक्तीला, पक्षाला किंवा व्यवस्थेला दोष देण्यासाठी नाही. हा प्रश्न आपल्या सर्वांच्या अंतर्मनाला जागवण्यासाठी आहे.
आज देशाची सीमा सुरक्षित आहे; पण समाजाच्या अंतर्गत मूल्यांची सुरक्षा तितकीच महत्त्वाची आहे. भ्रष्टाचार, हिंसा, जातीय द्वेष, धार्मिक तेढ, पर्यावरणाचा ऱ्हास, बेरोजगारी, शेतकऱ्यांच्या समस्या आणि सार्वजनिक संपत्तीचा गैरवापर ही आधुनिक भारतासमोरील आव्हाने आहेत. या आव्हानांशी लढण्यासाठी नव्या पिढीने स्वातंत्र्याचा अर्थ नव्याने समजून घेतला पाहिजे.
नवतरुणांनो, स्वातंत्र्य म्हणजे केवळ अधिकार नव्हे; ती जबाबदारीही आहे!
आजचा तरुण शिक्षित आहे, तंत्रज्ञानाच्या जगाशी जोडलेला आहे, जगभरातील घडामोडी त्याला एका क्षणात समजतात. त्याच्याकडे ज्ञान आहे, ऊर्जा आहे, कल्पकता आहे आणि परिवर्तन घडवण्याची ताकद आहे.म्हणूनच माझे नवतरुणांना आवाहन आहे,देश बदलण्याची जबाबदारी दुसऱ्याच्या खांद्यावर टाकू नका. बदलाची सुरुवात स्वतःपासून करा.देशाला भ्रष्टाचारमुक्त करायचे असेल तर लाच देणे आणि घेणे दोन्ही नाकारावे लागेल. हिंसामुक्त भारत हवा असेल तर मतभेदांना संवादाची भाषा द्यावी लागेल. सर्वधर्मसमभावाचा भारत हवा असेल तर दुसऱ्याच्या श्रद्धेचा आदर करायला शिकावे लागेल. हरित भारत हवा असेल तर प्रत्येकाने निसर्गाशी मैत्री करावी लागेल.हिंसामुक्त भारत
हिंसा म्हणजे फक्त शस्त्राने केलेला हल्ला नाही. शब्दांतून होणारी हिंसा, द्वेष पसरवणारी भाषा, सोशल मीडियावरील अफवा, जातीय-धार्मिक तेढ निर्माण करणारे संदेश आणि महिलांवरील अन्याय हीसुद्धा हिंसेचीच रूपे आहेत.
नव्या भारताला तलवारीपेक्षा संवादाची गरज आहे; द्वेषापेक्षा बंधुभावाची गरज आहे.
आपण असहमत होऊ शकतो; पण शत्रू होण्याची गरज नाही. विचार वेगळे असू शकतात; पण माणुसकी समान असली पाहिजे.
भ्रष्टाचारमुक्त भारत
भ्रष्टाचार हा देशाच्या विकासाला लागलेली कीड आहे. सार्वजनिक पैसा हा जनतेचा पैसा आहे. त्याची लूट म्हणजे केवळ सरकारी तिजोरीची हानी नव्हे, तर एखाद्या गरीबाच्या शिक्षणाची, रुग्णाच्या उपचाराची, शेतकऱ्याच्या पाण्याची आणि बेरोजगार तरुणाच्या संधीची चोरी आहे. म्हणून नवतरुणांनी प्रामाणिकपणा, पारदर्शकता आणि उत्तरदायित्व या मूल्यांना जीवनाचा आधार बनवले पाहिजे.
आपण भ्रष्टाचाराला विरोध करतो असे म्हणत असताना छोट्या गैरप्रकारांकडे दुर्लक्ष करणार असू, तर परिवर्तन कसे घडणार?
“माझे काम झाले म्हणजे झाले” या वृत्तीऐवजी “देशाचे काम योग्य पद्धतीने झाले पाहिजे” ही वृत्ती निर्माण झाली पाहिजे.
हरितक्रांतीचा नवभारत
भारताची खरी समृद्धी केवळ उंच इमारतींमध्ये नाही; ती हिरव्यागार शेतांमध्ये, भरलेल्या जलसाठ्यांमध्ये, जिवंत नद्यांमध्ये आणि निरोगी जंगलांमध्ये आहे.
विकासाच्या नावाखाली निसर्गाचा नाश करून आपण कोणत्या भविष्याची निर्मिती करणार आहोत?
आज प्रत्येक तरुणाने एक संकल्प करावाएक व्यक्ती, एक झाड; एक गाव, एक हरित आराखडा; एक पिढी, एक पर्यावरणीय जबाबदारी.
पाणी अडवा, पाणी जिरवा, वृक्षलागवड करा, जंगल वाचवा, प्लास्टिकचा वापर कमी करा आणि शेतीला शाश्वत बनवा. हीच नव्या भारताची खरी हरितक्रांती असेल.
सर्व धर्मसमभावाचा भारत
भारताची ताकद त्याच्या विविधतेत आहे. येथे अनेक धर्म, भाषा, संस्कृती, परंपरा आणि जीवनपद्धती आहेत; तरीही आपण भारतीय म्हणून एकत्र उभे राहतो.
धर्म माणसाला जोडण्यासाठी असतो; तो माणसामाणसांत भिंत उभी करण्यासाठी नसतो.
माझा धर्म माझ्यासाठी प्रिय असू शकतो; पण दुसऱ्याचा धर्मही त्याच्यासाठी तितकाच पवित्र आहे, ही भावना प्रत्येक भारतीयाच्या मनात निर्माण झाली पाहिजे.
जात, धर्म, भाषा आणि प्रांताच्या पलीकडे जाऊन “पहिले भारतीय, नंतर बाकी सर्व” ही राष्ट्रीय भावना मजबूत करणे ही नव्या पिढीची जबाबदारी आहे.
कृषीप्रधान भारत : शेतकरी समृद्ध तर भारत समृद्ध
भारताची अर्थव्यवस्था कितीही आधुनिक झाली, तंत्रज्ञान कितीही पुढे गेले, तरी अन्न निर्माण करणाऱ्या शेतकऱ्याचे महत्त्व कधीही कमी होणार नाही.
शेतकऱ्याला दया नको; त्याला योग्य बाजारपेठ, पाणी, तंत्रज्ञान, साठवणूक, प्रक्रिया उद्योग आणि योग्य मोबदला हवा आहे.
गाव समृद्ध झाले तर शहरांवरील अनावश्यक ताण कमी होईल. शेतीला उद्योगाची जोड मिळाली, तर ग्रामीण युवकांसाठी रोजगाराच्या असंख्य संधी निर्माण होतील.
म्हणूनच “शेतकरी वाचला पाहिजे, शेती टिकली पाहिजे आणि गाव समृद्ध झाले पाहिजे” हा नवभारताचा मूलमंत्र असला पाहिजे.
नवतरुणांनो, आता तुमची वेळ आहे!
आपल्या पूर्वजांनी आपल्याला राजकीय स्वातंत्र्य मिळवून दिले. आता सामाजिक, आर्थिक, नैतिक आणि पर्यावरणीय स्वातंत्र्याची लढाई आपल्याला लढायची आहे.
इंग्रज गेले, पण अन्याय संपलेला नाही. सत्ता बदलली, पण शोषणाच्या काही प्रवृत्ती अजूनही जिवंत आहेत. म्हणून प्रत्येक पिढीला आपल्या काळातील अन्यायाविरुद्ध उभे राहावे लागते.
ही लढाई बंदुकीची नाही.
ही लढाई द्वेषाची नाही.
ही लढाई हिंसेची नाही.
ही लढाई आहे—विचारांची, प्रामाणिकपणाची, सत्याची, संविधानिक मूल्यांची आणि माणुसकीची.
चला, या स्वातंत्र्यदिनी आपण नवा संकल्प करूया—
हिंसामुक्त भारत!
भ्रष्टाचारमुक्त भारत!
हरित भारत!
सर्वधर्मसमभावाचा भारत!
कृषीप्रधान आणि शेतकरीसमृद्ध भारत!
समानता, स्वातंत्र्य, बंधुता आणि न्यायावर आधारित भारत!
भारताला लुटणाऱ्या प्रत्येक प्रवृत्तीविरुद्ध आपण कायद्याच्या, लोकशाहीच्या आणि नैतिकतेच्या मार्गाने उभे राहूया.
कारण देश बदलण्यासाठी केवळ सरकार बदलण्याची गरज नसते; देश बदलण्यासाठी नागरिकांची मानसिकता बदलावी लागते.
आजच्या नवतरुणांनी जर ठरवले, तर भारताला जगातील सर्वात शक्तिशाली, समृद्ध, शांतताप्रिय, पर्यावरणपूरक आणि न्याय्य राष्ट्र बनवण्यापासून कोणतीही शक्ती रोखू शकणार नाही.
स्वातंत्र्य आपल्याला वारशाने मिळाले आहे;
पण त्याचे संरक्षण आणि त्याला अर्थ देणे ही आपली जबाबदारी आहे.
चला, स्वातंत्र्याचा उत्सव साजरा करण्यापेक्षा स्वातंत्र्याची मूल्ये जगूया!
जय हिंद!
जय भारत!
जय जवान!
जय किसान!
