विटा/ प्रदीप जोशी (ज्येष्ठ पत्रकार) :
विट्याच्या राजकारणाला वेगळीच गतिमानता आली आहे. राजकीय समीकरणे बदलून काही महिन्याचा कालावधी लोटला आहे. दोन प्रमुख गटांमध्ये सत्ता आणि राजकीय वर्चस्वाची स्पर्धा आहे. ही स्पर्धा लोकशाहीचा भाग आहे. ती असायलाच हवी. नेतृत्वाला पर्याय असणे, विचारांची लढाई होणे आणि जनतेसमोर विकासाचे वेगवेगळे मॉडेल मांडले जाणे, हे लोकशाहीसाठी चांगलेच आहे.
पण प्रश्न वेगळा आहे. ही सत्ता स्पर्धा विट्याच्या विकासाच्या आड तर येत नाही ना?
हा प्रश्न आज प्रत्येक विटेकराने आणि विशेषतः दोन्ही गटांच्या नेतृत्वाने स्वतःला विचारण्याची वेळ आली आहे.
बाबर गट असो किंवा पाटील गट असो—दोन्ही गटांकडे राजकीय ताकद आहे. राजकीय खेळी करण्यात दोन्ही गटांचा हात कोणी धरणार नाही. दोन्हींकडे सक्षम कार्यकर्त्यांची फळी आहे. दोन्ही नेतृत्वाकडे राजकीय अनुभव आहे. कार्यकर्त्यांची नस ओळखण्याची क्षमता आहे. वैचारिक पातळीवरही दोन्ही बाजूंना आपापले वजन आहे. एवढी ताकद असताना ही ताकद एकमेकांना संपविण्यासाठी वापरायची की विटा घडविण्यासाठी वापरायची, हा खरा प्रश्न आहे.
कारण राजकारणातील विजय-पराजय दर पाच वर्षांनी बदलतो; पण शहराचा विकास झाला नाही तर त्याची किंमत पिढ्या न पिढ्या मोजावी लागते.
विटेकरांना आता भांडण नको, काम हवे!
विट्यापुढे प्रश्नांची कमतरता नाही.
पाण्याचा प्रश्न आहे. रस्त्यांचा प्रश्न आहे. ड्रेनेजची समस्या आहे. बगीच्यांच्या विकासाचा प्रश्न आहे. शहराच्या सौंदर्यकरणाचा प्रश्न आहे. ढवळेश्वर तलावाच्या सुशोभीकरणाचा प्रश्न आहे. विटा हायस्कूल ते शिवाजी चौक या महत्त्वाच्या मार्गावरील अतिक्रमणे हटवून रस्ता रुंद करण्याचा प्रश्न आहे.
हे प्रश्न कोणत्याही एका पक्षाचे नाहीत.
हे प्रश्न विट्याचे आहेत.
मग या प्रश्नांवर राजकीय मतभेद बाजूला ठेवून दोन्ही गट एकत्र का येऊ शकत नाहीत?
एकाने प्रश्न मांडला तर दुसऱ्याने विरोध करायचा आणि दुसऱ्याने योजना सुचवली तर पहिल्याने त्यात दोष शोधायचा—अशा राजकारणातून शहराचा विकास होत नाही. त्यातून फक्त राजकीय तापमान वाढते.
विट्याला तापमान वाढविणारे राजकारण नको आहे; विकासाची उष्णता हवी आहे.
मतभेद हवेत; मनभेद नकोत!
राजकारणात मतभेद असणारच. दोन गट आहेत म्हणजे दोन भूमिका असणार. दोन विचार असणार. दोन राजकीय रणनीती असणार. यात गैर काहीच नाही.
पण मतभेद जर मनभेदात बदलले, मनभेद जर वैरात बदलले आणि वैर जर शहराच्या कामात अडथळा बनले, तर त्याचा फेरविचार करणे आवश्यक आहे.
राजकीय विरोध करा, पण विकासाला विरोध करू नका.
एकमेकांच्या चुका दाखवा; पण चांगल्या कामाचे श्रेय देण्याचे मोठेपणही ठेवा. कार्यकर्त्यांमध्ये संघर्ष होऊ शकतो; पण नेतृत्वाने तो संघर्ष नियंत्रणात ठेवण्याची जबाबदारी स्वीकारली पाहिजे.
वजाबाकीचे राजकारण किती दिवस?
आज राजकारणात एक प्रवृत्ती वाढताना दिसते—समोरच्याची ताकद कमी करायची, त्याचा कार्यकर्ता आपल्याकडे आणायचा, त्याचे राजकीय अस्तित्व संपवायचे.
हेच जर राजकारणाचे अंतिम उद्दिष्ट झाले, तर शहर कुठे राहिले?
राजकारणात वजाबाकी करून स्वतःची बेरीज होत नाही.
समोरचा गट संपला म्हणून आपली ताकद वाढत नाही. उलट शहरातील एक राजकीय शक्ती कमी होते. त्याऐवजी दोन्ही गटांनी आपापली ताकद कायम ठेवून शहराच्या विकासासाठी ती एकत्र आणली, तर विट्याची खरी बेरीज होईल.
म्हणून आता गरज आहे—
वजाबाकीच्या राजकारणाची नाही; बेरजेच्या राजकारणाची!
दोन्ही नेत्यांनी एक पाऊल पुढे टाकावे
दोन्ही गटांचे नेतृत्व अनुभवी आहे. दोन्ही नेत्यांना आपापल्या कार्यकर्त्यांची ताकद माहीत आहे. दोघांनीही राजकारणात अनेक चढ-उतार पाहिले आहेत.
मग आता एक पाऊल पुढे टाकण्याचे धाडसही दोघांनीच दाखवायला हवे.
जुने वाद बाजूला ठेवावेत. परस्परांवरील कटुता कमी करावी. कार्यकर्त्यांना संयमाचा संदेश द्यावा. शहराच्या महत्त्वाच्या प्रश्नांवर एकत्रित बैठक घ्यावी.
विट्याच्या विकासासाठी ‘कॉमन मिनिमम अजेंडा’ तयार करणे ही काळाची गरज आहे.
पाणी, रस्ते, ड्रेनेज, बगीचे, ढवळेश्वर तलावाचे सुशोभीकरण आणि विटा हायस्कूल ते शिवाजी चौक रस्ता रुंदीकरण—अशा प्रमुख प्रश्नांवर दोन्ही गटांनी एकत्रित भूमिका घेतली, तर जनतेमध्येही सकारात्मक संदेश जाईल.
पुढच्या पिढीला काय द्यायचे?
दोन्ही गटांच्या पुढच्या पिढीतील पुत्रही राजकारणात सक्रिय आहेत. उद्याचे नेतृत्व आजच घडत आहे.
त्यांना कोणते राजकारण शिकवायचे?
‘समोरच्याला संपवा’ की ‘शहराला घडवा’?
हा निर्णय आजच्या नेतृत्वाने घ्यायचा आहे.
राजकारणातील स्पर्धा पुढच्या पिढीपर्यंत पोहोचेल; पण कटुता पोहोचली तर ती विट्याच्या सामाजिक वातावरणासाठी धोकादायक ठरू शकते.
म्हणूनच आजचे नेतृत्व पुढच्या पिढीसमोर समन्वयाचे उदाहरण ठेवू शकते.
इतिहास सत्ता कोणाची होती हेच लक्षात ठेवत नाही.
काळ बदलतो. सत्ताधारी बदलतात. गट बदलतात. राजकीय समीकरणे बदलतात.
पण शहरात उभे राहिलेले रस्ते राहतात. चांगली पाणीव्यवस्था राहते. विकसित बगीचे राहतात. सुशोभित तलाव राहतो. रुंद झालेले रस्ते राहतात.
म्हणून काही वर्षांनी विटेकरांनी मागे वळून पाहताना असे म्हणता आले पाहिजे—
“त्या काळात राजकीय मतभेद होते; पण विट्याच्या विकासासाठी दोन्ही गट एकत्र आले होते.”
हीच खरी राजकीय कमाई असेल.
आज दोन्ही गटांना आपापली राजकीय ताकद सिद्ध करण्याची गरज नाही. ती ताकद विटेकरांना माहीत आहे.
आता गरज आहे ती ती ताकद विट्यासाठी वापरण्याची.
सत्ता येते-जाते; शहर कायम राहते!
निवडणुका येतील, जातील. सत्ता कोणाच्या हातात राहील, हे जनता ठरवेल. राजकीय समीकरणे बदलतील. नवी आघाडी होईल, नवी फूट पडेल, नवे नेतृत्व पुढे येईल.
पण विटा इथेच राहणार आहे.
म्हणून दोन्ही गटांनी एक गोष्ट लक्षात ठेवावी—
सत्ता मिळविण्यासाठी संघर्ष करा; पण विटा गमावून नाही.
राजकीय स्पर्धा करा; पण वैयक्तिक वैर नको.
मतभेद ठेवा; पण विकासात अडथळा नको.
स्वतःची ताकद वाढवा; पण शहराची ताकद कमी करून नाही.
आणि सर्वांत महत्त्वाचे—
विट्याच्या राजकारणात आता वजाबाकी थांबून बेरजेची वेळ आली आहे.
दोन्ही गटांची ताकद वेगवेगळी असेल; पण विट्याचे स्वप्न एकच असले पाहिजे.
कारण शेवटी प्रश्न कोण जिंकले याचा नाही…
प्रश्न आहे — विटा जिंकले का?
