अक्षरा कुलकर्णीचे मत
पुणे / (प्रदीप जोशी, ज्येष्ठ पत्रकार) :
“मी दोन छोट्या मुलींना एका कार्यक्रमासाठी तीन गाण्यावर नृत्य बसवून दिले. त्या मुलींच्या आईने मला पाचशे रुपये बक्षीस दिले. माझ्या आयुष्यातील ही पहिली कमाई. त्याचा आनंद खरोखर अवर्णनीय आहे. “असे मत अक्षरा कुलकर्णी हिने व्यक्त केले.
मुलांच्या हातात पैसा आला की आपण त्याकडे सहजपणे पाहतो. पण तो पैसा त्यांच्या स्वतःच्या कर्तृत्वातून आला असेल, तर त्या रकमेचे मोल वेगळे असते. कारण तेथे पैशापेक्षा महत्त्वाची असते स्वतःच्या क्षमतेची पहिली जाणीव!
अक्षरा कुलकर्णी ही आठवीत इंग्रजी माध्यमातून शिकणारी मुलगी. अभ्यासाबरोबरच तिला नृत्याची आवड. ही आवड केवळ छंद म्हणून न जोपासता तिने त्यातून इतरांना शिकविण्याचा छोटासा प्रयत्न केला. श्रावस्ती आणि ओवी या दोघींसाठी ‘नौराई माझी लाडाची’, ‘स्वीटहार्ट’ आणि ‘बँगल्स’ या गाण्यांवर तिने मेहनत घेऊन नृत्य बसवले. लग्नसमारंभात या दोघींनी ते सादर केले आणि उपस्थितांची दाद मिळवली.
या नंतर अक्षराच्या वाट्याला आलेला क्षण मात्र तिच्यासाठी आणखी विशेष ठरला. तिने शिकवलेल्या नृत्याचे कौतुक म्हणून त्या दोघींच्या आईने अक्षराला पाचशे रुपये बक्षीस दिले.
पाचशे रुपये!
कुणासाठी ही रक्कम किरकोळ असेल. पण अक्षरासाठी ती तिच्या आयुष्यातील पहिली कमाई होती. म्हणून त्या नोटेची किंमत पाचशे रुपयांपेक्षा कितीतरी मोठी आहे.
ही रक्कम तिच्या नृत्याची बाजारातील किंमत ठरवत नाही. ती तिच्या मेहनतीला मिळालेली पहिली पावती आहे. ‘माझ्यात काहीतरी करण्याची क्षमता आहे’, हा विश्वास देणारी ती पहिली संधी आहे. आणि कदाचित एखाद्या मोठ्या कलाप्रवासाची सुरुवातही आहे.
आज मुलांच्या यशाकडे पाहण्याची आपली दृष्टी बदलण्याची गरज आहे. गुणांची शर्यत, परीक्षेतील क्रमांक आणि करिअरच्या ठरावीक वाटा यापलीकडेही मुलांचे एक स्वतंत्र विश्व असते. कुणाच्या पावलांत नृत्य असते, कुणाच्या हातात चित्रकलेची ताकद असते, कुणाच्या आवाजात संगीत असते, तर कुणाच्या शब्दांत साहित्य दडलेले असते.
प्रश्न एवढाच—आपण ते ओळखतो का?
मुलांच्या कलागुणांना फक्त ‘छंद’ म्हणून हिणवण्याऐवजी त्यांना त्यातून शिकण्याची, काम करण्याची आणि स्वतःची ओळख निर्माण करण्याची संधी दिली पाहिजे. कारण प्रोत्साहन मिळालेला छंद कधी कधी आयुष्याची दिशा ठरवू शकतो.
अक्षराच्या या छोट्याशा अनुभवात आणखी एक महत्त्वाचा सामाजिक संदेश आहे. एखाद्या मुलाने केलेल्या कामाचे कौतुक करताना आपण त्याला फक्त शाबासकी देत नाही; आपण त्याच्या आत्मविश्वासात गुंतवणूक करीत असतो.
आजची पाचशे रुपयांची नोट उद्या कदाचित अक्षराच्या आयुष्यातील मोठ्या आठवणींपैकी एक असेल. कारण त्या नोटेवर केवळ पैशांची किंमत नाही; त्यावर तिच्या मेहनतीची सही आहे.
पहिली कमाई मोठी असण्याची गरज नसते. ती स्वतःच्या कर्तृत्वातून मिळालेली असणे महत्त्वाचे.
म्हणूनच अक्षराची ही गोष्ट केवळ एका नातीच्या पहिल्या कमाईची कौटुंबिक आठवण नाही. ती प्रत्येक पालक, आजी-आजोबा आणि समाजासाठी एक संदेश आहे—मुलांच्या गुणांना ओळखा, त्यांना संधी द्या आणि त्यांच्या छोट्या यशाचे मनापासून कौतुक करा.
कारण मोठ्या यशाच्या इमारतीचा पहिला दगड अनेकदा अशाच छोट्याशा कौतुकाने ठेवला जातो.
पाचशे रुपयांची ही पहिली कमाई म्हणूनच पैशांची नाही; ती आत्मविश्वासाची कमाई आहे. आणि तिची किंमत—निश्चितच लाखमोलाची!
