मिरज / (प्रदीप जोशी, ज्येष्ठ पत्रकार) :
आज १२ सप्टेंबर. हा दिवस मिरजेत वास्तव्यास असणाऱ्या श्रीनिवास देशपांडे यांच्या जीवनातील एक आनंदाचा, उत्साहाचा आणि नव्या संकल्पांचा दिवस. वयाची ४६ वर्षे पूर्ण करून ते ४७व्या वर्षात पदार्पण करीत आहेत. या निमित्ताने त्यांना शुभेच्छा देताना केवळ वाढदिवसाच्या शुभेच्छा देऊन थांबावेसे वाटत नाही; कारण श्रीनिवास हे केवळ एक व्यक्तिमत्त्व नाही, तर आपल्या सभोवतालच्या माणसांच्या आयुष्यात सहजपणे आनंदाची पेरणी करणारा एक प्रसन्न स्वभाव आहे.
मी प्रदीप जोशी, ज्येष्ठ पत्रकार, त्यांच्या आयुष्याकडे एका वेगळ्या नात्याने पाहतो. ते आमचे ज्येष्ठ जावई आहेत. त्यामुळे त्यांचे व्यक्तिमत्त्व जवळून अनुभवण्याची, त्यांच्या स्वभावातील बारकावे टिपण्याची आणि त्यांच्या जीवनप्रवासातील अनेक चढ-उतारांची साक्षीदार होण्याची संधी मला मिळाली आहे.
श्रीनिवास यांच्या व्यक्तिमत्त्वाचे सर्वांत मोठे वैशिष्ट्य कोणते असे विचारले, तर माझे उत्तर अगदी सहज असेल—त्यांचा सदैव हसरा चेहरा!
आयुष्यात चिंता असतात, अडचणी असतात, ताणतणाव असतात, जबाबदाऱ्या असतात; पण या सगळ्यांकडे पाहण्याची त्यांची दृष्टी वेगळी आहे. अनावश्यक चिंता आणि काळजी मनावर स्वार होऊ न देता वर्तमानातील क्षण आनंदाने जगण्याची कला त्यांनी आत्मसात केली आहे. त्यामुळे त्यांच्या सहवासात असताना वातावरणात एक सहजपणे प्रसन्नता निर्माण होते.
सचोटीचा पाया, पारदर्शकतेची वाटचाल
मिरजेत केमिस्ट म्हणून व्यवसाय करताना श्रीनिवास यांनी केवळ व्यवसायाकडे व्यवसाय म्हणून पाहिले नाही. माणसांशी असलेले संबंध, विश्वास आणि आपुलकी यांना त्यांनी कायम महत्त्व दिले.
सचोटी, पारदर्शकपणा, मधुर वक्तृत्व आणि आपुलकीचा स्वभाव ही त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाची खरी ओळख आहे. व्यवहारात स्पष्टता आणि मनात निर्मळता असेल, तर माणूस कितीही मोठ्या पदावर नसला तरी तो लोकांच्या मनात मोठे स्थान निर्माण करतो. श्रीनिवास यांनी हे आपल्या आचरणातून सिद्ध केले आहे.
त्यांच्या बोलण्यात गोडवा आहे; पण त्याहून महत्त्वाचे म्हणजे त्यांच्या बोलण्यात माणुसकी आहे. समोरच्या व्यक्तीला आपलेसे करून घेण्याची त्यांची हातोटी विलक्षण आहे. म्हणूनच त्यांचे व्यक्तिमत्त्व ‘हवहवसे’ वाटते. त्यांच्या सहवासात औपचारिकतेला फारसा वाव राहत नाही; काही क्षणांतच आपलेपणाची वीण जुळते.
जे. जे. मगदूम कॉलेजमधून डी.फार्म.चे शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर श्रीनिवास यांनी व्यवसायाच्या क्षेत्रात पदार्पण केले. शिक्षणाने दिलेली शिस्त आणि व्यावसायिक अनुभवातून आलेली व्यवहारकुशलता यांची सुंदर सांगड त्यांच्या कामात दिसून येते. ते मिरज शहरातील केमिस्ट अँड ड्रॅगिस्ट संघटनेचे सह सचिव आहेत.
व्यवसायात यशस्वी होण्यासाठी केवळ ज्ञान किंवा कौशल्य पुरेसे नसते. त्याला प्रामाणिकपणा, संयम, संवादकौशल्य आणि ग्राहकांशी असलेले विश्वासाचे नाते यांची जोड असावी लागते. श्रीनिवास यांच्या वाटचालीत हीच मूल्ये प्रकर्षाने जाणवतात.जीवनाला खेळाची जोड मिळाली की जगण्यातील ताण हलका होतो. श्रीनिवास यांनी हा विचार केवळ मानलेला नाही, तर जगला आहे.
क्रिकेट हा त्यांच्या आवडीचा आणि जिव्हाळ्याचा विषय. व्यवसायाच्या व्यापातून वेळ काढून क्रिकेटच्या मैदानावर सक्रिय राहणे, मित्रपरिवारासोबत खेळणे आणि खेळातील उत्साह अनुभवणे, हा त्यांच्या जीवनशैलीचा महत्त्वाचा भाग आहे.
क्रिकेट आपल्याला एक मोठा धडा शिकवते—कधी विजय मिळतो, कधी पराभव स्वीकारावा लागतो; कधी फलंदाजीची संधी मिळते, तर कधी संघासाठी मैदानावर उभे राहावे लागते. पण खेळाडूने खेळत राहायचे असते. श्रीनिवास यांच्या जीवनाकडे पाहताना हीच खेळाडूवृत्ती जाणवते.
श्रीनिवास यांचे व्यक्तिमत्त्व एका चौकटीत बंदिस्त नाही. पोहणे, पर्यटन आणि क्रीडा हे त्यांचे आवडीचे छंद. नवीन ठिकाणे पाहणे, निसर्ग अनुभवणे, मित्रमंडळींसोबत आनंदाचे क्षण घालवणे आणि शरीर-मनाला ताजेतवाने ठेवणे, यामध्ये त्यांना विशेष आनंद मिळतो.
कदाचित म्हणूनच त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वात आजही एक तरुणाईचा उत्साह जाणवतो. वय वाढते; पण मन जर उत्साही राहिले, तर आयुष्याची खरी उंची तिथेच असते.प्रत्येक यशस्वी पुरुषाच्या मागे एका कुटुंबाची निःशब्द ताकद असते. श्रीनिवास यांच्या जीवनप्रवासातही आई वडिलांचा आशीर्वाद आणि पत्नीचा सहकार्याचा हात ही मोठी ऊर्जा आहे.
श्रीनिवास यांच्यात नेतृत्वगुण आहेत. मात्र त्यांचे नेतृत्व गाजावाजा करणारे नाही; ते माणसे जोडणारे नेतृत्व आहे. पुढे जाण्याची इच्छा आहे; पण इतरांना मागे टाकून नव्हे, तर सोबत घेऊन पुढे जाण्याची वृत्ती आहे.
त्यांच्या स्वभावातील सहजता, संवादातील मधुरता आणि माणसांशी असलेली आत्मीयता हीच त्यांच्या नेतृत्वाची खरी ताकद आहे.
आजच्या धावपळीच्या आणि तणावपूर्ण जीवनात चेहऱ्यावरचे हास्य जपणे हीदेखील एक मोठी कला आहे. श्रीनिवास ही कला उत्तमरीत्या जाणतात. म्हणूनच त्यांच्या आयुष्याकडे पाहताना एक गोष्ट प्रकर्षाने जाणवते—
आयुष्य किती जगलो यापेक्षा ते किती आनंदाने जगलो, हे अधिक महत्त्वाचे!
४६ वर्षांचा प्रवास हा केवळ वयाचा आकडा नाही. त्यात अनुभव आहेत, आठवणी आहेत, नाती आहेत, यश-अपयशाचे प्रसंग आहेत, संघर्ष आहेत आणि सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे माणुसकी जपण्याचे अनेक क्षण आहेत.
आता श्रीनिवास ४७व्या वर्षात पदार्पण करीत आहेत. या नव्या वर्षात त्यांच्या आयुष्यात आनंदाचे अधिक क्षण यावेत, व्यवसायात उत्तरोत्तर भरभराट व्हावी, आरोग्य उत्तम राहावे, कुटुंबीयांचे प्रेम आणि आशीर्वाद सदैव सोबत राहावेत, त्यांच्या सर्व इच्छा-आकांक्षा पूर्ण व्हाव्यात आणि त्यांच्या चेहऱ्यावरचे हे निरागस हास्य असेच कायम राहावे, हीच मनापासून प्रार्थना.
त्यांच्या आयुष्याचा हा प्रवास असाच आनंदमय, उत्साहपूर्ण आणि प्रेरणादायी राहो.
‘जीवेत् शारदाः शतम्’—शंभर शरद ऋतूंचे आयुष्य लाभो, ही भारतीय संस्कृतीतील मंगलकामना आहे. श्रीनिवास यांना ही मंगलकामना मनापासून अर्पण!
श्रीनिवास,
तुम आगे बढो…
हम तुम्हारे साथ हैं!
तुमच्या आयुष्यात यशाची नवी शिखरे सर व्हावीत, आनंदाचे नवे रंग भरावेत आणि प्रत्येक येणारे वर्ष मागील वर्षापेक्षा अधिक सुंदर ठरावे.
वाढदिवसाच्या मनःपूर्वक, हार्दिक आणि मंगलमय शुभेच्छा!
— प्रदीप जोशी
ज्येष्ठ पत्रकार
